DOĞU TÜRKİSTAN’DA UYGUR KADINLARINA KARŞI YAPILAN İNSAN HAKLARI İHLALLERİ ÜZERİNE


Özet Görüntüleme: 285 / PDF İndirme: 88

Yazarlar

  • Adilcan ERUYGUR selçuk üniversitedsi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.10850603

Anahtar Kelimeler:

Totaliter Rejim, Çin Hükümeti, Doğu Türkistan, Türk Kadınları, İnsan Hakları İhlalleri

Özet

Totaliter rejimler genellikle bireylerin özgürlüklerini sınırlar ve insan haklarına yönelik ciddi ihlallerle ilişkilidir. Bu tür rejimler, genellikle sansür, siyasi baskı, keyfi tutuklamalar, işkence ve diğer insan hakları ihlallerini içeren otoriter kontrol mekanizmalarını benimser. Totaliter rejime sahip olan Çin Halk Cumhuriyeti, 2014’te başlattığı “Aşırılığa ve Terörizme Karşı Sert Mücadele Politikası” ile Doğu Türkistan’da baskıcı önlemler almıştır. Bu Politika, terörle mücadele adı altında sert güvenlikleştirme politikalarını içerir. Çin devleti, Doğu Türkistan’da işgalden beri yürütülen Çinlileştirme, entegrasyon ve asimilasyon çabalarını daha da arttırmıştır. Politika, yüksek teknoloji ve sıkı denetimle desteklenerek bölgede baskı, keyfi tutuklamalar, kültürel asimilasyon ve insan hakları ihlallerini hızlandırmıştır. Bunun yanı sıra 2017 yılından itibaren uygulamaya konulan toplama kampları da yeni bir asimilasyon aracı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Gözetim ve kontrol mekanizmalarının sertleşmesi, güvenlik birimlerinin artması, iletişim araçlarının sürekli denetlenmesi ve elde edilen verilerin keyfi şekilde suç kanıtı olarak kullanılması gibi uygulamalar bölgede dramatik bir şekilde artan insan hakları ihlallerine neden olmuştur.  Bu politikadan en çok etkilenenlerin başında Doğu Türkistanlı kadınlar gelir. Çin hükümeti, Doğu Türkistan’da Uygur kadınlarına yönelik yeni güvenlik ve terör politikalarıyla sürekli gözetlenen, disipline edilen ve itaatkâr bir kadın kimliği inşa etmeye hedef almaktadır. Bu politika, Uygur kadınlarının özgün kimliklerini ve varoluşlarını yok sayarak, makbul ve uysal vatandaşlar oluşturma amacı gütmektedir. Uygur kadınlarının kimliklerini yeniden şekillendirme çabaları, kadınların inanç, düşünce ve cinsel özgürlüklerini baskılamakta ve temel insan haklarını ihlal etmektedir. Bu süreç, insanların insanca yaşamasının teminatı olan hakları gasp etmekte ve bölgedeki kadınları disipline etmeye yönelik şiddet mekanizmalarını içermektedir.

Bu çalışmada Doğu Türkistan’daki Uygur kadınlarının karşılaştığı insan hakları ihlallerinin nedenleri, insan hakları ihlallerinin süreçleri ve tezahürleri ile dünya kamuoyunun bu ihlallere sergileyen tutumları üzerinde kısaca durulacaktır.

Referanslar

Eruygur, A.(2023), Çince Kadın Kelimesi Perspektifinden Çinlilerin Kadın Algısına Bakış, Beysehır Selcuklu 1st Internatıonal Conference On Humanıty And Socıal Scıences, S: 735: 748.

Gladney, D.C. (1994), “Representing Nationality in Chine : Refiguring Majority/Minority Identities”, The Journal of Asian Studies 53, n1, 92-123.

Intisari , E.R and Mangku, D.G. (2021), Legal Protection Againts Violations of Human Rights That Abuse Uighur Ethnic Women in China, [e-ISSN: 2548-5385] [p-ISSN: 1907-2791] Jurnal Studi Islam, Gender, dan Anak https://doi.org/10.24090/yinyang.v16i1.4361. Yinyang: Jurnal Studi Islam Gender dan Anak (uinsaizu.ac.id).

Lenberg, L.S. (2022), Genocide in East Turkestan: Exploring the Perspectives of Uyghurs in the Diaspora and their Resistance to Chinese State Violence, https://repository.usfca.edu/diss/.

Jing Jing, Geng. (2005), “谚语中的中国古代女性文化透视- Yànyǔ Zhòng De Zhōngguó Gǔdài Nǚxìng Wénhuà Tòushì: Atasözlerinde Eski Çin Kadın Kültürüne Bir Bakış”. Journal of Social Sciences of Hebei University.

Lǐ, xiàoshā. (2012), “儒家传统女性伦理观初探- Rújiā Chuántǒng Nǚxìng Lúnlǐ Guān Chūtàn: Konfüçyüsçü Geleneksel Kadın Ahlakı Üzerine Bir Ön Çalışma”, Zhejiang University of Finance and Economics, S: 1-3.

Li, Shuzhuo vd. (2013), “ Demographic Consequences of Gender Discrimination in China: Simulation Analysis of Policy Options”, NIH National Library of Medicine 30/4, doi: 10.1007/s11113-011-9203-8.

Roberts, S. (2020). The War on the Uyghurs. Princeton University Press.

Taşağıl, A. (2012), TDV İslâm Ansiklopedisi, Türkistan, 41. cild, s.556-560.

https://islamansiklopedisi.org.tr/turkistan

Turdush, R ve Fiskesjö, M. (2021), Dossier: Uyghur Women in China’s Genocide,

Genocide Studies and Prevention: An International Journal, Volume 15 Issue 1 Article 6. S. 22-43.

Zhao , Aiwu. (2005), “从说文解字女部字看女性社会地位的变化- Cóng “Shuō Wén Jiě Zì Nǚ Bù Zì Kàn Nǚxìng Shèhuì Dìwèi De Biànhuà: Shuowen Jiezi’den Kadınların Sosyal Statüsündeki Değişiklikleri İncelemek”. Journal Of Xinyang Normal University 4/2, ,91-94.

İndir

Yayınlanmış

2024-03-22

Nasıl Atıf Yapılır

ERUYGUR, A. (2024). DOĞU TÜRKİSTAN’DA UYGUR KADINLARINA KARŞI YAPILAN İNSAN HAKLARI İHLALLERİ ÜZERİNE. Türk Dünyası Kadın Araştırmaları Dergisi, 3(4), 20–37. https://doi.org/10.5281/zenodo.10850603