True Crime Estetiği ve Gerçekliğin Kurgusallaşması Çerçevesinde Kadına Yönelik Şiddet: Saving Face Belgeselinin Analizi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.2286932Anahtar Kelimeler:
Kadına Şiddet, True Crime, Toplumsal Eşitsizlik ve Kadın MağduriyetleriÖzet
Hem bireysel hem toplumsal düzeyde derin etkiler yaratan kadına yönelik şiddet, günümüzde en çok tartışılan konular arasında yer almaktadır. Kritik bir sorun olarak toplumsal eşitsizlikleri görünür kılan kadına şiddet konusu medya tarafından kimi zaman dramatikleştirme ve ajitasyon pratikleriyle normal kılınmaktadır. Şiddet kavramı bir tür tüketim nesnesine dönüştürülerek toplumsal algı “şiddetin normalleştirilmesi” yönünde inşa edilmektedir. Medya gerek kullandığı dil ve anlatı yapısı, gerekse görsel tercihleriyle bu süreci tetiklemektedir.
Bu makale, true crime anlatı öğeleri ekseninde belgeseldeki kadına yönelik şiddet temsillerini incelemektedir. Bu kapsamda kadına yönelik şiddet, şiddet pornografisi ve medyada kadına yönelik şiddet temsilleri konuları, belgeselden seçilen örnek sahneler kullanılarak gerçekliğin kurgusallaşması ve şiddetin tüketimi süreçleri, true crime yaklaşımı üzerinden kuramsal olarak açımlanmıştır. Çalışmada amaçlı örnekleme tekniğiyle seçilmiş olan 2012 Oscar ödüllü Saving Face belgeseli karakterizasyon, anlatı yapısı ve ilgili kuramlar çerçevesinde analiz edilmiştir. Analizin temelini performativite, bedenlerin normatif denetimi, kadın mağduriyetleri, eril tahakküm ve sembolik şiddet oluşturmaktadır.
Referanslar
Baudrillard, J. (2002). Tam ekran. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Baudrillard, J. (2015). Şeytana satılan ruh ya da kötülüğün egemenliği. Ankara: Doğu Batı Yayınları.
Biressi, A. (2004). Inside/out: Private trauma and public knowledge in true crime documentary. Screen, 45(4), 401-412.
Boling, K. S. (2019). True crime podcasting: Journalism, justice or entertainment?. Radio Journal: International Studies in Broadcast & Audio Media, 17(2), 161-178.
Bourdieu, P. (2015). Eril tahakküm. (2. Basım). İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
Browder, L. (2010). True crime. In C. Nickerson (Ed.) The Cambridge companion to American crime fiction (pp. 205-228). Cambridge University Press.
Butler, J. (2014). Cinsiyet belası. (4. Basım). İstanbul: Metis Yayınları.
Cengiz, V. & Korkmaz, A. (2022, Kasım). Kadına yönelik şiddetin medyada temsili ve şiddetin meşrulaştırılması. Uludağ Üniversitesi Uluslararası Kadın Çalışmaları Kongresi "Türk Dünyasında Kadın Olmak"’ta sunulan makale, Bursa.
Debord, G. (1996). Gösteri toplumu. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Dowler, K., Fleming, T., & Muzzatti, S. L. (2006). Constructing crime: Media, crime, and popular culture. Canadian journal of criminology and criminal justice, 48(6), 837-850.
Entertainment HD. (2015). Saving Face (Oscar Winning Pakistani Documentary). Dailymotion. https://www.dailymotion.com/video/x2rb47k
Erdem, M. N. (2020). Medya içeriğinde şiddetin sunumu üzerine argümantatif bir çalışma. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 1198-1217.
Gökçek, Y. Z. (n.d.) Belgesel. TÜBİTAK Bilim ve Teknik Ansiklopedisi. https://ansiklopedi.tubitak.gov.tr/ansiklopedi/belgesel#:~:text=Kurmaca%20unsurlara%20yer%20verilmeyen%20ya,olması%20beklenen%20bir%20film%20türüdür.
Güzel, M. (2015). Gerçeklik ilkesinin yitimi: Baudrillard’ın simülasyon teorisinin temel kavramları. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, (19), 65-84.
Huesmann, L. R., & Taylor, L. D. (2006). The role of media violence in violent behavior. Annual review of public health, 27(1), 393-415.
Kline, K. (2016). Jean Baudrillard and the limits of critical media literacy. Educational Theory, 66(5), 641-656.
Morton, P. (2021). Stylistic choices in true-crime documentaries: the duty of responsibility between filmmaker and audience. Media Practice and Education, 22(3), 239-252.
Palabıyıkoğlu, R. (1997). Medya ve şiddet. Kriz Dergisi, 5(2).
Sala, B. (2025). Pierre Bourdieu’de aile alanı ve toplumsal yeniden üretim. İçtimaiyat(Aile Özel Sayısı), 361-370.
Salih, S. (2007). On Judith butler and performativity. Sexualities and communication in everyday life: A reader, 55-68.
Yılmaz, C. (2020). Bourdieu’da temel kavramlar ve simgesel şiddet analizi, HABITUS Toplumbilim Dergisi, (1), 161 – 179.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Burcu Sena TOSUN, Başak GEZMEN
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
